Nếu bạn thường xuyên lo âu, bạn sẽ thấy bản thân mình hay trở nên cáu gắt với người thân, tức giận với người xung quanh đặc biệt là người thân. Nếu bản thân bạn không thường xuyên lo âu, bạn vẫn sẽ dễ dàng bắt gặp kịch bản này ở những người xung quanh — đặc biệt là người thân trong gia đình.
Nguyên nhân vì sao?
Một số chuyên gia giải thích rằng tức giận là để che giấu sự tổn thương bên trong. Nhưng đây thực chất chỉ là một góc nhìn bề nổi! Đã bùng nổ thành một cơn tức giận nghĩa là bạn đang kéo toàn bộ sự chú ý của mọi người về phía mình, làm sao có thể gọi là “che giấu”?
Nguyên nhân lo âu biến thành giận dữ
Nếu bạn đã đọc cuốn “Giải mã lo âu, sợ hãi và tức giận”, thì bạn sẽ thấy cơ chế của việc lo âu biến thành giận dữ đơn giản đến không ngờ!
Trong cuốn sách tôi đã tiết lộ công thức kích hoạt lo âu là:
Trạng thái mất an toàn kết hợp với vị thế yếu.
Công thức kích hoạt sự tức giận là:
Trạng thái mất an toàn kết hợp với vị thế mạnh.
Cả lo âu và tức giận đều có điểm chung là cảm giác mất an toàn. Nghĩa là khi lo âu xuất hiện, bạn đã ở trong trạng thái mất an toàn. Ngay thời điểm tương quan vị thế của bạn đảo chiều — trở nên mạnh hơn đối phương — lo âu chuyển sang tức giận.
Biểu hiện lo âu chuyển sang tức giận và thói quen giận cá chém thớt
Hiện tượng giận cá chém thớt cáu gắt với người thân
Ví dụ bạn đi làm bị sếp nhắc nhở, cảnh cáo hoặc thậm chí la mắng. Bạn cảm thấy mất an toàn, và vì bạn yếu thế hơn sếp nên bạn không dám bật lại sếp, nên bạn chỉ biết lo âu. Nhưng khi về đến nhà, bạn thấy nhà bừa bộn, vợ chưa nấu cơm, con thì cứ ham mê chơi game. Lúc này vì vị thế của bạn cao hơn, nên bạn trút tức giận lên vợ con. Bạn cáu gắt với người thân, la hét, cấm con chơi game nữa, phàn nàn vợ lười biếng không chịu cơm nước.
Lúc này bạn đã rơi vào trạng thái lo âu chuyển sang tức giận.
Chuyện tương tự sẽ xảy ra khi cấp trên gây áp lực lên bạn, bạn bực bội la mắng cấp dưới. Thường thì bạn sẽ tức giận với người yếu thế hơn như phụ nữ, trẻ em, cấp dưới, con, em, cháu.. hoặc dễ dàng cáu gắt với người thân, vợ chồng, bạn bè thân thiết nhưng lại không dám tức giận với người lạ.
Thói quen giận cá chém thớt hủy hoại các mối quan hệ
Chính thói quen giận cá chém thớt này hủy hoại mối quan hệ của bạn. Bạn mang bất an từ công việc về cho người thân trong gia đình. Hoặc từ trong gia đình vào công việc, cho cấp dưới.
Nhưng vì người thân xung quanh bạn đều hứng chịu cảm giác bất an, nên họ không thể cho bạn cảm giác an toàn. Thay vì kết thúc trong một ngày, cảm giác bất an ấy lại quay trở về với bạn từ chính những người thân mà bạn đã truyền nó sang. Điều đó khiến trạng thái bất an kéo dài, tạo thành lo âu kéo dài. Nếu vòng lặp lo âu biến thành giận dữ này không chấm dứt, nhẹ thì gây ra mất ngủ, kiệt sức; nặng thì tạo nên các triệu chứng bệnh tâm lý.
Làm sao để giải quyết tình trạng lo âu chuyển sang tức giận?
Làm sao để giải quyết tình trạng này? Để thoát khỏi tình trạng lo âu biến thành giận dữ, bạn cần nhận ra rằng mình đang truyền sự bất an sang người thân.
Hãy kiểm tra xem thời gian gần đây bạn có thường xuyên tức giận, cáu gắt với người thân hoặc những người yếu thế hơn mình không? Nếu có, hãy tự hỏi xem bạn có đang bế tắc trong một vấn đề nào của cuộc sống như sự nghiệp, công việc, tình yêu hay các mối quan hệ... Những bậc cha mẹ đang vất vả mưu sinh, hoặc gặp trục trặc trong công việc, sự nghiệp rất dễ cáu gắt với người thân, la mắng con cái vô cớ.
Khi nhận ra điều này, hãy làm 2 việc sau:
Bước 1: Ngừng thói quen giận cá chém thớt
Đầu tiên hãy hứa với bản thân rằng từ hôm nay bạn sẽ không “giận cá chém thớt“ nữa. Hãy luôn đối xử với những người yếu thế hơn bằng sự yêu thương. Lời hứa này có tác dụng rất lớn. Nó sẽ nhắc nhở bạn mỗi khi bạn sắp truyền sự bất an của mình sang người khác, ngăn chặn việc lo âu chuyển sang tức giận.
Bước 2: Hít thở sâu để hạ dịu sự tức giận
Việc thứ 2 là, mỗi khi cơn tức giận chuẩn bị bùng lên, hãy hít thở sâu từ 5–10 hơi trước khi định trút giận. Ngay khi lấy lại được sự bình tĩnh, bạn sẽ thấy mình không còn cần phải tức giận nữa.
Tóm lại
Tóm lại, hít thở sâu là cách đưa bạn thoát khỏi trạng thái mất an toàn, từ đó làm dịu cơn tức giận. Còn lời hứa không giận cá chém thớt, không trút giận lên những người yếu thế hơn chính là “mã code” giúp bạn giữ được bình tĩnh và không hành động mất kiểm soát.
Đừng quên nhấn Đăng ký kênh để không bỏ lỡ những video giải mã tâm lý, hành vi con người cùng giải pháp làm chủ cảm xúc của bạn.
Nếu muốn hiểu trọn vẹn thuật toán vận hành của Lo âu, Sợ hãi và Tức giận, cũng như cách làm chủ hệ thống sinh tồn của chính mình, bạn có thể tìm đọc cuốn sách “Giải mã lo âu, sợ hãi và tức giận – Những điều các nhà tâm lý học chưa từng nói với bạn.”