Rất nhiều người gặp phải một hiện tượng kỳ lạ này: cứ bước sang đầu tháng là tự nhiên cảm thấy nặng nề, đầu tháng lo âu, thậm chí sợ hãi đầu tháng, dù không có chuyện gì quá nghiêm trọng xảy ra ngay lúc đó.
Vậy nguyên nhân vì sao lại xuất hiện tình trạng lo âu đầu tháng này?
Nguyên nhân khiến bạn rơi vào trạng thái đầu tháng lo âu, sợ hãi
Đầu tháng đánh dấu sự kết thúc của một tháng cũ và bắt đầu một tháng mới. Nó cũng là lời nhắc rằng thời gian đang tiếp tục trôi đi.
1. Áp lực nội tại từ các mục tiêu chưa hoàn thành
Khi thời gian trôi qua nhưng những mục tiêu của tháng trước vẫn chưa hoàn thành, trong khi mục tiêu của tháng mới đã bắt đầu hoặc tiếp tục chồng lên, não bộ sẽ cảm nhận rằng gánh nặng đang ngày càng lớn hơn.
Đây là áp lực đầu tháng đến từ chính bản thân bạn. Nhưng đó mới chỉ là một phần.
2. Dồn dập các áp lực tài chính và công việc từ bên ngoài
Đầu tháng cũng là thời điểm rất nhiều áp lực từ bên ngoài cùng xuất hiện.
Đó có thể là tiền nhà, tiền điện nước, tiền vay ngân hàng, tiền lương nhân viên hoặc hàng loạt hóa đơn phải thanh toán. Chỉ cần tháng trước chi tiêu quá tay, hay tài khoản thiếu hụt, não bộ sẽ lập tức nhận diện đây là một rủi ro đối với sự an toàn của bạn.
Đối với nhiều doanh nghiệp, đầu tháng cũng là thời điểm kiểm kê, audit, đánh giá hiệu quả công việc hoặc tổng kết thành tích của tháng trước. Điều này tiếp tục làm áp lực đầu tháng gia tăng.
Cơ chế não bộ dự đoán tương lai gây ra sự sợ hãi đầu tháng
Khi những áp lực từ bên trong và bên ngoài cùng xuất hiện, bộ não sẽ bắt đầu làm một việc rất quen thuộc: quét rủi ro để dự đoán tương lai.
Nếu trong quá khứ bạn thành công: Nếu trong quá khứ bạn thường xuyên vượt qua những áp lực này một cách nhẹ nhàng, đạt được mục tiêu và tạo ra kết quả tốt, thì não bộ sẽ ghi nhận rằng đây là một tình huống quen thuộc và an toàn. Bạn sẽ bước vào tháng mới với sự tự tin và bình tĩnh.
Nếu trong quá khứ bạn liên tục thất bại: Nhưng nếu những tháng trước bạn luôn phải chật vật mới vượt qua được, từng thất bại, từng bị khiển trách, từng mất sĩ diện hoặc từng rơi vào khủng hoảng tài chính, thì brain/não bộ sẽ sử dụng chính những trải nghiệm đó để dự đoán tương lai.
Càng nhớ lại nhiều thất bại, bộ não rơi vào trạng thái mất an toàn. Khi trạng thái mất an toàn kết hợp với hàng loạt áp lực đầu tháng bên trong bên ngoài có thể vượt quá khả năng xử lý của bạn, tín hiệu lo âu đầu tháng sẽ được kích hoạt. Áp lực càng nhiều, tín hiệu đầu tháng lo âu bùng phát mạnh mẽ, thậm chí biến thành sự sợ hãi đầu tháng.
Nguyên nhân gốc rễ của tình trạng lo âu đầu tháng
Tóm lại bạn cảm thấy đầu tháng đáng sợ vì đầu tháng là lúc có nhiều áp lực lớn kết hợp với quá khứ bạn từng chật vật hoặc đã không vượt qua những áp lực này.
Tuy nhiên, đó vẫn chưa phải nguyên nhân gốc rễ. Lý do khiến bạn nhiều lần không vượt qua được những áp lực này thường chỉ xoay quanh hai hành vi: overthinking và né tránh. Một cái khiến bạn cạn kiệt năng lượng mà vẫn không có lời giải (overthinking). Cái còn lại khiến vấn đề ngày một lớn hơn vì không bao giờ được xử lý.
