Câu hỏi:
Chào mọi người, em vừa gia nhập thị trường lao động, nhưng sao não em nó chậm load kinh khủng. Nói chuyện thì ngớ ngẩn, trả lời xởi lởi, sáo rỗng khi bị hỏi tới trong công việc, đầu em lúc đó không nghĩ được gì ý, nên miệng cứ nói theo thói quen.
Thời đi học cũng làm đủ thứ từ phục vụ, pha chế, bán hàng nhưng mà não cứ quên, tiếp thu trong công việc chậm, người ta cần một đến hai tháng là rành việc, em ba tháng vẫn ngớ ngẩn ấy. Em thấy lúc học trong lớp thì não em nó mới nhảy số nhanh, còn đi làm thì nó rỗng toẹt.
Em vẫn rèn luyện đọc sách, nói chuyện bạn bè, tìm người lạ nhắn tin, nói chuyện, ra ngoài vận động gặp cô chú em bắt chuyện được luôn, còn học tiếng Trung để rèn luyện trí nhớ. Nhưng sao tất cả đều ổn áp hết mà áp dụng lúc đi làm là rỗng, bị vô trí ý. Mọi người cứu em với, em muốn làm ngành dịch vụ mà thế này thì chết em.
Em cảm ơn mọi người đã đọc.
Trả Lời:
Vấn đề có thể không nằm ở trí nhớ
Đọc những gì em kể, vấn đề của em có thể không nằm ở trí nhớ hay việc não chậm, mà nằm nhiều hơn ở trạng thái tâm lý khi đi làm.
Chi tiết đáng chú ý là: em nói lúc học thì não nhảy số nhanh, nhưng đi làm thì đầu óc lại rỗng. Nếu trí nhớ hay khả năng tư duy của em thực sự kém, khó có chuyện nó chỉ “chậm” riêng khi đi làm.
Vì sao đi làm lại gây áp lực khác hẳn đi học?
Đi học và đi làm tạo ra hai mức áp lực rất khác nhau. Khi đi học, trả lời sai chủ yếu ảnh hưởng đến điểm số hay việc bị thầy cô đánh giá. Nhưng khi đi làm, việc người khác đánh giá năng lực của em sẽ ảnh hưởng đến công việc, mức lương và số tiền em nhận được. Vì vậy, rất dễ xuất hiện tâm lý sợ bị đánh giá.
Khi bị hỏi trong công việc, thay vì chỉ tập trung vào câu hỏi, em lại có cảm giác sợ trả lời sai. Chính sự lo âu đó có thể làm khả năng xử lý thông tin và truy xuất điều mình biết trở nên kém đi. Kết quả là đầu trống, miệng nói theo thói quen, phản ứng chậm.
Rồi em lại nhìn kết quả đó và kết luận: “Chắc trí nhớ mình kém.” Thế là em tìm cách luyện trí nhớ bằng đọc sách, học tiếng Trung... Nhưng những thứ đó chưa chắc chạm đúng vào nguyên nhân.
Bằng chứng cho thấy đây không phải vấn đề năng lực
Em vẫn chủ động đọc sách, học thêm, giao tiếp với người lạ, vận động và tìm cách cải thiện bản thân — điều đó cho thấy em không phải một người thiếu động lực hay thiếu khả năng học.
Ngoài ra, cũng có thể em chưa giỏi công việc thực hành bằng việc học lý thuyết. Điều này hoàn toàn có thể xảy ra — có người giỏi thao tác, hành động; có người giỏi tiếp nhận thông tin, đọc, học. Đây là chuyện hoàn toàn bình thường, và em vẫn có thể luyện tập để tốt hơn trong công việc.
Cách xử lý khi bị hỏi và cảm thấy đầu óc trống rỗng
Để công việc trôi chảy hơn, mình cần tìm cách để em bớt lo khi bị đánh giá.
Khi bị hỏi, em có thể dùng một vài cách để kéo dài thời gian suy nghĩ, chẳng hạn: “Để em suy nghĩ một chút”, hoặc nhắc lại câu hỏi, hoặc đơn giản là “à, ừ...” trước khi trả lời. Mục đích là không để mình bị cuốn ngay vào phản xạ lo lắng rồi nói theo thói quen.
Nếu được, em cũng có thể đoán trước những tình huống người ta có thể hỏi, rồi chuẩn bị câu trả lời sẵn. Khi đã chuẩn bị trước, lúc gặp tình huống thật em sẽ bớt lo hơn rất nhiều.
Giải pháp lâu dài
Anh nghĩ em có vẻ nhạy với cảm giác bị đánh giá hơn một số người khác. Thực ra đa số mọi người đều có một chút lo âu khi bị hỏi những điều mình không biết, hoặc khi câu trả lời có thể gây bất lợi cho mình. Nhưng biểu hiện của em cho thấy cảm giác lo này có thể đang mạnh đến mức ảnh hưởng ngược lại khả năng làm việc của em.
Để giải quyết vấn đề này lâu dài, em có thể tập thiền mỗi ngày. Chỉ cần duy trì khoảng 10 phút mỗi ngày, đều đặn trong một thời gian, có thể giúp em rèn khả năng quan sát cảm xúc và giữ được sự bình tĩnh tốt hơn khi cảm giác lo âu xuất hiện.
Kết luận
Đây không phải là vấn đề “não chậm” hay “trí nhớ kém”. Mà là khi sự xuất hiện của lo âu khiến khả năng vốn có của em hoạt động không tốt như lúc em cảm thấy an toàn.
Kikazik – Chuyên gia giải mã tâm lý, hành vi con người. Tác giả sách “Giải Mã Lo Âu, Sợ Hãi và Tức Giận”.